Het mysterie van rituelen.

Gerti 29-11-2015

Archeologen leggen graven bloot met daarin menselijke resten en soms zelfs grafgiften. Wat vertelt de manier van begraven over de samenleving en wat vertellen de grafgiften over de begraven of gecremeerde persoon. Krijgen vooraanstaande mensen rijkere grafgiften dan anderen? En wat vertelt de plaats waar degene begraven is? Naar de rituelen en het waarom kunnen we alleen maar gissen. Door gegevens van verschillende grafvondsten aan elkaar te koppelen wordt er soms een tipje van de eeuwenlange  mysterieuze sluier gelicht.

Veenlijken

Karla de Roest gaf tijdens de Reuvensdagen een zeer interessante lezing

Regulatie, separatie en deviatie

Een onderzoek naar de invloed van liminale aspecten op begrafenisrituelen in Nederland

tussen ca. 600 en 100 voor Chr.

Zij betrok ook veenlijken bij haar onderzoek, deze over het algemeen zeer goed geconserveerde lichamen vertellen een verhaal apart. Waarom werden deze mensen in het veen ‘achtergelaten’?  Een aantal van deze onderzochte lichamen wijzen op sporen van een lichamelijke afwijking. Is dat de aanwijzing dat juist deze personen in het veen belandden? Het oplossen van een vraagstuk leidt vaak tot veel meer vragen….

 

Nat of droog

Een interessante mogelijke aanname is dat de mensen in die tijd nat associeerden met leven en droog met dood. Van de mensen die bewust een lichaam achterlieten in het veen mag verwacht worden dat zij bekend waren met de conserverende  werking ervan. Waarom mochten deze veenlijken niet droog=dood zijn? Moesten ze nat = levend zijn in hun dood, om nooit uit het veen te kunnen ontsnappen?

 

Begrafenis of offer?

Welke betekenis had deze (gehandicapte) persoon in de gemeenschap? Deden ze dienst als offer om de sociale verbanden in de samenleving te herstellen? Of waren ze zo belangrijk dat ze niet mochten vergaan tot stof?

Naast personen worden er ook objecten gevonden die bewust in natte delen zoals een moeras, zijn achtergelaten. Dit zijn bijna altijd waardevolle en soms zelfs onbruikbaar gemaakte voorwerpen.  In dit geval  zou je denken dat het niet gaat om dood of leven. Heeft het ene ritueel een link met het andere? Wat zou ik en menig onderzoeker graag in de hoofden van de Brons- en IJzertijdmensen kijken om een antwoord te vinden op bovenstaande vragen.